English
Bài viết nằm trong chuỗi bài Xu hướng giáo dục AI – phần 4
Nguồn bài và thông tin được tổng hợp từ tài liệu AI Education Hardwares for Student from K-12 to Higher Education – IPPG/IPPTech
Giáo dục AI ở Nhật Bản đang dẫn đầu châu Á với cách tiếp cận sáng tạo, tập trung vào việc tích hợp trí tuệ nhân tạo vào chương trình học. Chính phủ Nhật Bản đã ban hành “Chiến lược AI 2022”, để đưa giáo dục trí tuệ nhân tạo vào các môn học bắt buộc ở cấp tiểu học và trung học nhằm khơi dậy sự quan tâm và phát triển các kỹ năng cơ bản về AI cho học sinh. Điều này giúp thầy cô và các trường học dễ dàng áp dụng công nghệ, mang lại lợi ích lâu dài cho học sinh. KidsEdu mời quý thầy cô và bạn đọc tìm hiểu chi tiết hơn trong bài viết dưới đây!
Chiến lược quốc gia về giáo dục AI
Giáo dục AI ở Nhật Bản được định hướng bởi “Chiến lược AI 2022“, một tài liệu toàn diện từ Nội các Nhật Bản, nhấn mạnh việc cải cách giáo dục để nâng cao kỹ năng toán học, khoa học dữ liệu và AI. Chiến lược này nhằm mục tiêu đến năm 2025, tất cả học sinh tốt nghiệp trung học – khoảng 1 triệu người mỗi năm – sẽ đạt được literacy cơ bản về các lĩnh vực này, bao gồm trải nghiệm giải quyết vấn đề để thiết kế xã hội mới và sản phẩm dịch vụ. Ngoài ra, nó đặt mục tiêu phát triển nhân lực chuyên môn với khoảng 250.000 người mỗi năm có khả năng áp dụng data science và AI trong lĩnh vực chuyên ngành, cùng 2.000 chuyên gia có thể đổi mới toàn cầu, trong đó 100 người là top-class. Chiến lược cũng nhấn mạnh giáo dục lặp lại cho khoảng 1 triệu người mỗi năm để nâng cao kỹ năng AI, thúc đẩy sự tham gia của phụ nữ và thu hút sinh viên quốc tế. Những mục tiêu này phản ánh cam kết của Nhật Bản trong việc xây dựng Society 5.0, một xã hội siêu thông minh nơi AI hỗ trợ giải quyết thách thức toàn cầu.
Tích hợp AI vào chương trình học bắt buộc
Trong giáo dục AI ở Nhật Bản, AI được đưa vào các môn học bắt buộc từ cấp tiểu học đến trung học. Học sinh được tiếp cận kiến thức cơ bản về trí tuệ nhân tạo, giúp khơi dậy sự quan tâm từ sớm. Tại cấp tiểu học, chương trình tập trung vào giới thiệu cơ bản về AI, như cách AI hoạt động và ứng dụng đơn giản, thông qua các hoạt động thực hành như lập trình robot hoặc sử dụng phần mềm dữ liệu. Lên cấp trung học cơ sở và phổ thông, nội dung nâng cao hơn, bao gồm lập trình, học máy và ứng dụng AI trong đời sống hàng ngày. Hướng dẫn mới từ Bộ Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, Khoa học và Công nghệ (MEXT) năm 2023 nhấn mạnh việc sử dụng AI để học tiếng Anh và hoạt động nhóm, đồng thời dạy học sinh về lợi ích và rủi ro như rò rỉ thông tin cá nhân hoặc vi phạm bản quyền. Học sinh được hướng dẫn không nhập thông tin cá nhân vào AI và sử dụng thông tin sai lệch do AI tạo ra làm tài liệu dạy kiểm chứng sự thật. Chương trình cũng tích hợp STEAM (khoa học, công nghệ, kỹ thuật, nghệ thuật và toán học) để khuyến khích học tập liên ngành, giải quyết vấn đề thực tế. Thầy cô có thể sử dụng các phương pháp mới này để làm cho bài học sinh động hơn, giúp học sinh phát triển tư duy phê phán và sáng tạo.
Đào tạo giáo viên và nâng cao năng lực
Một phần quan trọng của giáo dục AI ở Nhật Bản là đào tạo giáo viên. MEXT ưu tiên chương trình như AI Education Accelerator, nhằm đào tạo 50.000 giáo viên đến năm 2025 thông qua hợp tác với các công ty như SoftBank Robotics. Giáo viên được học cách sử dụng AI để giảm workload, như tự động hóa công việc hành chính và cải thiện thực hành giảng dạy. Họ cũng được hướng dẫn về literacy AI, bao gồm cách phân biệt công việc hỗ trợ bởi AI và thay đổi phương pháp đánh giá truyền thống, chuyển sang nhiệm vụ dựa trên hiệu suất như portfolio hoặc dự án thực tế. Chiến lược quốc gia khuyến khích chứng nhận chương trình giáo dục xuất sắc về toán, data science và AI, có thể công nhận như tín chỉ tốt nghiệp đại học. Điều này giúp thầy cô tự tin hơn trong việc tích hợp AI vào lớp học, đồng thời chủ trường có thể tổ chức các khóa đào tạo nội bộ để nâng cao đội ngũ.
Hợp tác với ngành công nghiệp và cộng đồng
Giáo dục AI ở Nhật Bản khuyến khích sự tham gia của ngành công nghiệp và cộng đồng để phát triển kỹ năng AI cho học sinh. Các công ty, viện nghiên cứu cung cấp tài liệu giảng dạy, thiết bị và hỗ trợ cho trường tiểu học và trung học. Ví dụ, hợp tác với IBM Japan qua Project Tsuzumi mang đến công nghệ AI tiên tiến cho giáo dục. Cộng đồng tham gia qua các hội thảo và hoạt động thực nghiệm, giúp học sinh áp dụng AI trong dự án cộng đồng, như thiết kế chatbot giải quyết vấn đề địa phương. Chiến lược cũng thúc đẩy hợp tác quốc tế để cải thiện lưu thông não bộ toàn cầu, thu hút sinh viên nước ngoài học về AI. Chủ trường có thể xây dựng đối tác với doanh nghiệp để tiếp cận nguồn lực, trong khi thầy cô tổ chức các buổi học ngoại khóa với chuyên gia ngành.
Lợi ích của giáo dục AI
Áp dụng giáo dục AI ở Nhật Bản mang lại nhiều lợi ích. Học sinh phát triển hiểu biết cân bằng về lợi ích và rủi ro của AI, nâng cao khả năng đánh giá thông tin và sử dụng công nghệ có trách nhiệm. Họ rèn luyện kỹ năng thế kỷ 21 như tư duy phê phán, sáng tạo và giải quyết vấn đề, chuẩn bị cho lực lượng lao động tương lai. Thầy cô tiết kiệm thời gian nhờ AI hỗ trợ, tạo bài học cá nhân hóa. Nhà trường nâng cao uy tín với chương trình hiện đại, đảm bảo công bằng tiếp cận AI cho mọi học sinh, đồng thời tuân thủ luật bảo vệ thông tin cá nhân như Personal Information Protection Act. Tổng thể, giáo dục AI ở Nhật Bản góp phần xây dựng xã hội bền vững, nơi AI được sử dụng an toàn và hiệu quả.
Giáo dục AI ở Nhật Bản là mô hình đáng học hỏi, với sự kết hợp hài hòa giữa chính sách quốc gia và hợp tác cộng đồng. Thầy cô và chủ trường hãy tận dụng để mang lại giá trị tốt nhất cho học sinh, xây dựng nền giáo dục bền vững.
>> Xem thêm: Giáo dục AI ở Hàn Quốc
